دانشگاه تهران مهندسی بیوسیستم ایران 2008-4803 56 2 2025 08 23 Environmental Assessment of Olive Production in Traditional and Semi-Mechanized Scenarios Using Life Cycle Assessment ارزیابی زیست محیطی تولید زیتون در سناریوهای سنتی و نیمه مکانیزه با روش چرخه زندگی 31 50 103769 10.22059/ijbse.2025.395620.665596 FA بهنام محمدی گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان. زنجان، ایران، مجید نامداری گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان. زنجان، ایران، علی رضا یوسفی گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان. زنجان، ایران Journal Article 2025 05 19 In recent years, Iran's olive sector has experienced significant changes in agricultural practices. The cultivation of olive orchards is transitioning from traditional systems towards semi-mechanized approaches. This research aimed to evaluate the environmental impacts of olive production in both traditional and semi-mechanized systems in the Tarom region of Zanjan Province, using the Life Cycle Assessment (LCA) methodology. The necessary data were collected through questionnaires completed by 50 olive growers and interviews with agricultural managers. The system boundary was defined from cradle-to-farm-gate, and the functional unit was considered as one tonne of olives. The results indicated that the semi-mechanized system demonstrated better environmental performance compared to the traditional system, with a 31% reduction in global warming potential (from 1286.11 to 888.66 kg CO2 eq.), a 23% reduction in energy consumption (from 14399.73 to 11094.61 MJ), and a 38% reduction in human toxicity (from 553.40 to 344.54 kg 1,4-DB eq.). Input contribution analysis revealed that electricity (58 to 74 percent) and chemical fertilizers (15 to 20 percent) had the most significant impact on the environmental burden. However, diesel fuel consumption in the semi-mechanized system, due to partial mechanization, led to a 20% increase in ozone layer depletion. This study suggests that improving irrigation efficiency and managing fertilizer consumption can enhance the environmental sustainability of olive production in both systems. در سال‌های اخیر، بخش زیتون ایران تغییرات عمده‌ای در زمینه روش‌های زراعی تجربه کرده است. کشت باغ‌های زیتون از سامانه‌های سنتی به سمت سامانه‌های نیمه مکانیزه در حال حرکت است. این پژوهش با هدف ارزیابی اثرات محیط‌زیستی تولید زیتون در دو سامانه سنتی و نیمه‌مکانیزه در منطقه طارم استان زنجان، با استفاده از روش ارزیابی چرخه زندگی (LCA) انجام شد. داده‌های مورد نیاز از طریق پرسش‌نامه‌های تکمیل‌شده توسط ۵۰ باغدار و مصاحبه با مدیران کشاورزی جمع‌آوری گردید. مرز سامانه از گهواره تا درگاه مزرعه تعریف شد و واحد عملکردی، یک تن زیتون در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد که سامانه نیمه‌مکانیزه در مقایسه با سامانه سنتی، با کاهش ۳۱ درصدی پتانسیل گرمایش جهانی (۱۲۸۶٫۱۱ به ۸۸۸٫۶۶ کیلوگرم CO₂ معادل)، ۲۳ درصدی مصرف انرژی (۱۴۳۹۹٫۷۳ به ۱۱۰۹۴٫۶۱ مگاژول) و ۳۸ درصدی سمیت انسانی (۵۵۳٫۴۰ به ۳۴۴٫۵۴ کیلوگرم ۱,۴-DB معادل)، عملکرد محیط‌زیستی بهتری دارد. تحلیل سهم نهاده‌ها نشان داد که الکتریسیته (۵۸ تا ۷۴ درصد) و کودهای شیمیایی (۱۵تا۲۰ درصد) بیشترین تأثیر را بر بار محیط‌زیستی دارند. با این حال، مصرف سوخت دیزل در سامانه نیمه‌مکانیزه به دلیل مکانیزاسیون جزئی، منجر به افزایش ۲۰ درصدی تخریب لایه ازون شد. این مطالعه پیشنهاد می‌کند که بهبود کارایی آبیاری و مدیریت مصرف کودها می‌تواند پایداری محیط‌زیستی تولید زیتون را در هر دو سامانه افزایش دهد. https://ijbse.ut.ac.ir/article_103769_695e317c253847d0446472b625392030.pdf