دانشگاه تهرانمهندسی بیوسیستم ایران2008-480357220260622Assessment of the Carbon and Nitrogen Footprints for Wheat, Tomato, Onion, and Watermelon Cultivation in the Sistan and Baluchestan Regionارزیابی ردپای کربن و ردپای نیتروژن تولید گندم، گوجه فرنگی، پیاز و هندوانه در سیستان و بلوچستان12210743110.22059/ijbse.2026.411038.665638FAمجیددکامیناستادیار گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ملایر، همدانحسینرضاییگروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ملایر، ملایر، ایرانامینترنجیانگروه علوم آب و خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ملایر، ملایر، ایرانJournal Article20260213Agriculture in arid and semi-arid regions faces the dual challenge of ensuring food production while simultaneously reducing environmental pressures associated with intensive resource use. In this context, carbon footprint (CF) and nitrogen footprint (NF) indicators provide effective tools for evaluating the environmental sustainability of cropping systems. This study aimed to conduct a comprehensive assessment of the carbon and nitrogen footprints of four major crops, including wheat (Triticum aestivum L.), tomato (Solanum lycopersicum L.), onion (Allium cepa L.), and watermelon (Citrullus lanatus Thunb.), cultivated in Sistan and Baluchestan Province, Iran. The assessment was based on real input–output data obtained from official agricultural statistics and regional management practices. The nitrogen footprint was quantified by considering direct nitrogen losses, including ammonia volatilization, nitrous oxide emissions, nitrate leaching, and ammonium leaching, as well as indirect nitrogen emissions associated with the production and transportation of agricultural inputs. Carbon footprint was estimated by aggregating greenhouse gas emissions derived from fertilizers, diesel fuel, electricity, irrigation water, machinery, and agrochemicals. Results showed that, at the hectare scale, tomato production had the highest carbon footprint with 4584.08 kg CO₂-eq ha⁻¹, whereas watermelon showed the lowest value with 3027.35 kg CO₂-eq ha⁻¹. The highest indirect nitrogen footprint was also observed in watermelon (1665.84 g N-eq ha⁻¹) and tomato (1565.57 g N-eq ha⁻¹). However, at the yield-based scale, wheat exhibited the highest carbon footprint intensity, reaching approximately 1663 kg CO₂-eq t⁻¹ due to its low productivity (1.88 t ha⁻¹). Wheat also showed the highest yield-based nitrogen footprint, whereas onion and watermelon demonstrated the lowest environmental burdens per unit of product. Economic indicators further revealed that wheat imposed the highest environmental cost per unit of economic return, while onion and watermelon exhibited superior environmental–economic efficiency. Overall, the findings indicate that sustainability assessments based solely on hectare-scale indicators can be misleading in arid environments. Integrating area-based, yield-based, and economic-based indicators provides a more reliable framework for crop selection, resource allocation, and sustainable agricultural planning in water-scarce regions.کشاورزی در مناطق خشک و نیمهخشک با چالش همزمان تأمین امنیت غذایی و کاهش فشارهای زیستمحیطی ناشی از مصرف فشرده نهادهها روبهرو است. در این چارچوب، شاخصهای ردپای کربن (CF) و ردپای نیتروژن(NF) ابزارهایی کارآمد برای ارزیابی پایداری سامانههای تولید محصولات زراعی محسوب میشوند. این پژوهش با هدف ارزیابی جامع ردپای کربن و ردپای نیتروژن چهار محصول عمده شامل گندم (Triticum aestivum L.)، گوجهفرنگی (Solanum lycopersicum L.)، پیاز (Allium cepa L.) و هندوانه (Citrullus lanatus Thunb.) در استان سیستان و بلوچستان انجام شد. دادههای مورد استفاده از آمارنامههای رسمی وزارت جهاد کشاورزی و اطلاعات واقعی مصرف نهادهها و عملکرد محصولات استخراج گردید. ردپای نیتروژن با در نظر گرفتن انتشارهای مستقیم شامل تصعید آمونیاک، انتشار اکسید نیتروژن، آبشویی نیترات و آمونیوم، و همچنین انتشارهای غیرمستقیم ناشی از تولید و حمل نهادههای کشاورزی محاسبه شد. ردپای کربن نیز بر پایه مجموع انتشار گازهای گلخانهای ناشی از مصرف کودها، سوخت، برق، آب آبیاری، ماشینآلات و نهادههای شیمیایی برآورد گردید. نتایج نشان داد که در مقیاس هکتاری، گوجهفرنگی با 08/4584 کیلوگرم معادل دیاکسیدکربن در هکتار بیشترین ردپای کربن را داشت، در حالی که هندوانه با 35/3027 کیلوگرم معادل دیاکسیدکربن در هکتار کمترین مقدار را نشان داد. همچنین بیشترین ردپای نیتروژن غیرمستقیم مربوط به هندوانه (84/1665 گرم معادل نیتروژن) و گوجهفرنگی (57/1565 گرم معادل نیتروژن) بود. با این حال، در مقیاس محصولمحور، گندم به دلیل عملکرد پایین (88/1 تن در هکتار) بالاترین شدت ردپای کربن را با حدود 1663 کیلوگرم معادل دیاکسیدکربن به ازای هر تن محصول و همچنین بیشترین ردپای نیتروژن محصولمحور را نشان داد، در حالی که پیاز و هندوانه کمترین شدت انتشار را به ازای هر تن محصول داشتند. شاخصهای اقتصادی نیز نشان دادند که گندم بیشترین هزینه زیستمحیطی را به ازای هر واحد ارزش اقتصادی تولید ایجاد میکند، در حالی که پیاز و هندوانه از کارایی زیستمحیطی–اقتصادی مطلوبتری برخوردار بودند. در مجموع، نتایج این پژوهش نشان داد که ارزیابی پایداری صرفاً بر پایه شاخصهای هکتاری میتواند گمراهکننده باشد و ترکیب شاخصهای سطحمحور، محصولمحور و اقتصادی، مبنای دقیقتری برای اصلاح الگوی کشت، بهبود بهرهوری منابع و کاهش فشارهای زیستمحیطی در مناطق خشک و نیمهخشک فراهم میکند.https://ijbse.ut.ac.ir/article_107431_cd592890ca69dfacd42bd7eb6dedd4a0.pdfدانشگاه تهرانمهندسی بیوسیستم ایران2008-480357220260622Evaluation and optimization of orange peeling machine performance based on physical-geometric characteristics of the fruitارزیابی و بهینهسازی عملکرد دستگاه پوستکن نارنج بر اساس ویژگیهای فیزیکی-هندسی میوه234010743310.22059/ijbse.2026.408164.665631FAغلامرضاچگینی2. دانشیار گروه فنی کشاورزی- پردیس ابوریحان -دانشگاه تهران0000-0003-1951-1604سید احمدمیرصادقیگروه فنی کشاورزی، دانشکده ابوریحان، دانشگاه تهران، پاکدشت، ایرانJournal Article20251214Sour Orange peel (Citrus aurantium) contains bittering compounds such as naringenin and limonin, the presence of which in the juice reduces the sensory quality of the product. Accurate and effective peeling is a key step in the processing of oranges. In this study, the physical and geometric properties of orange fruit were investigated. The results showed that oranges have a shape close to a sphere with a sphericity of 0.96 which has a positive effect on the design of peeling equipment. To optimize the performance of the orange peeler, the rotational speed of the cylinder (5 levels: 300, 500, 700, 900 rpm), the feed rate (4 levels:1, 3, 6, and 8 oranges per turn) and the mesh size of the blade (3 levels: 2, 3 and 4 mm) were evaluated in a completely randomized factorial design with three replications. The response variable was the average percentage of peeled area. The results of the analysis of variance showed that the effect of rotational speed, feed rate and blade mesh size as well as their interaction were significant at the 1% probability level. By increasing the rotational speed to 900 rpm, the peeling percentage increased significantly, but at speeds higher than 900 rpm and 4 mm mesh, mechanical damage to the fruit and a decrease in quality were observed. The optimal operating conditions of the device were obtained, which included a rotational speed of 900 rpm, feeding of 6 oranges and a blade mesh of 3 mm.پوست نارنج (Citrus aurantium) حاوی مواد تلخکنندهای نظیر نارنجین و لیمونین است که حضور آن ها در آب میوه موجب کاهش کیفیت حسی محصول میشود. پوستگیری دقیق و مؤثر، مرحلهای کلیدی در فرآوری صنعتی نارنج به شمار میرود. در این پژوهش، ابتدا خواص فیزیکی و هندسی میوه نارنج بررسی شد. نتایج نشان داد که نارنج با ضریب کرویت 96.0، شکل نزدیک به کره دارد که این ویژگی بر طراحی تجهیزات پوستگیری تأثیر مثبت دارد. برای بهینهسازی عملکرد دستگاه پوستگیر نارنج، اثر سه پارامتر سرعت دورانی استوانه ساینده (۵ سطح: 700، 7750۵۰، 800، 850 و 90090۰ دور بر دقیقه)، نرخ تغذیه (۴ سطح: 3،1، 6 و 8 عدد نارنج در هر نوبت) و اندازه مش تیغه ساینده (۳ سطح: ۲، ۳ و ۴ میلیمتر) در قالب طرح فاکتوریل کاملاً تصادفی با سه تکرار مورد ارزیابی قرار گرفت. متغیر پاسخ، میانگین درصد سطح پوستگیریشده بود. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اثر اصلی سرعت دورانی، نرخ تغذیه و اندازه مش تیغه و هم چنین اثر متقابل آنها در سطح احتمال ۱٪ معنیدار است. با افزایش سرعت دورانی تا ۹۰۰ دور بر دقیقه، درصد پوستگیری بهطور معنیداری افزایش یافت، اما در سرعتهای بالاتر از ۹۰۰ دور بر دقیقه و مش ۴ میلیمتر، آسیب مکانیکی به میوه و کاهش کیفیت ظاهری مشاهده شد. شرایط بهینه عملکرد دستگاه با استفاده از تحلیل اثرات متقابل بهدست آمد که شامل سرعت دورانی ۹۰۰ دور بر دقیقه، تغذیه ۶ عدد نارنج و مش تیغه ۳ میلیمتر بود.https://ijbse.ut.ac.ir/article_107433_47e5f008b5af2c63cf4e1289bcfcd303.pdfدانشگاه تهرانمهندسی بیوسیستم ایران2008-480357220260622Life Cycle Assessment and Technical-Economic-Environmental Feasibility Study of Biodiesel Production from Jatropha for Use in Light Vehicles in Iranبررسی چندجانبه فنی-اقتصادی-زیستمحیطی و ارزیابی چرخه حیات تولید بیودیزل از جاتروفا برای خودروهای حملونقل سبک در ایران416110743410.22059/ijbse.2026.409063.665635FAاشکانممتازیگروه ماشینهای کشاورزی
دانشکده مهندسی و فناوری
دانشگاه تهران کرج ایرانرضاعلیمردانیگروه ماشینهای کشاورزی
دانشکده مهندسی و فناوری
دانشگاه تهران
کرج-ایرانعلیحاحی احمدگروه ماشینهای کشاورزی
دانشکده مهندسی و فناوری
دانشگاه تهران کرج ایرانJournal Article20251230This study aimed to comprehensively evaluate the potential for producing and using biodiesel extracted from Jatropha plants in Iran's light-duty transport sector. To achieve this goal, an integrated multi-criteria framework was developed, covering technical, economic, environmental (direct emissions), and full life cycle assessment (LCA) dimensions. The technical modeling of the fuel production process was performed using Aspen HYSYS software, economic analysis was conducted using the Total Revenue Requirement (TRR) method with Monte Carlo simulation, and the life cycle assessment was carried out using the IMPACT 2002+ method in SimaPro software. The most prominent findings indicated that although the jatropha biodiesel vehicle holds a relative environmental advantage with a global warming potential of 32.69 grams of CO₂ equivalent per kilometer, it faces two major challenges. First, its high economic cost is reflected in a levelized cost of $0.88 per kilometer traveled (50% higher than gasoline) and a production cost of $1 per liter of biodiesel fuel. Second, the significant emission of nitrogen oxides at 0.721 grams per kilometer traveled poses a concern for air quality. Additionally, substantial land use (15.14 square meters per kilometer) was identified as a key challenge within its life cycle. Consequently, this technology is not competitive as a widespread substitute under current conditions in Iran. However, with smart policymaking and a focus on specific complementary applications (such as fixed-route public transport fleets or agricultural machinery in remote areas), it could play a role in diversifying the country's energy mix and reducing net carbon emissions.این مطالعه با هدف ارزیابی جامع پتانسیل تولید و مصرف سوخت بیودیزل استخراجشده از گیاه جاتروفا در بخش حملونقل سبک ایران انجام شد. برای نیل به این هدف، یک چارچوب چندمعیاره یکپارچه توسعه داده شد که ابعاد فنی، اقتصادی، زیستمحیطی (آلایندههای مستقیم) و ارزیابی چرخه حیات کامل را پوشش میدهد. مدلسازی فنی فرآیند تولید سوخت در نرمافزار Aspen HYSYS، تحلیل اقتصادی با روش TRR و شبیهسازی مونتکارلو، و ارزیابی چرخه حیات با روش IMPACT 2002+ در نرمافزار SimaPro انجام پذیرفت. شاخصترین یافتهها نشان داد که اگرچه خودروی بیودیزلی جاتروفا از لحاظ زیستمحیطی دارای مزیت نسبی است با پتانسیل گرمایش جهانی 69/32 گرم معادل CO₂، اما با دو چالش عمده مواجه میباشد. نخست، هزینه اقتصادی بالا بهصورت هزینه تمامشده 88/0 دلار بر هر کیلومتر پیمایش (۵۰ درصد بیشتر از بنزینی) و هزینه تولید ۱ دلار بر لیتر سوخت بیودیزل است. دوم، انتشار قابل توجه اکسیدهای نیتروژن به میزان 721/0 گرم بر هر کیلومتر پیمایش خودرو یک نگرانی برای کیفیت هواست. همچنین، مصرف قابل توجه زمین (۱۵.۱۴ مترمربع بر کیلومتر) به عنوان یک چالش کلیدی در چرخه حیات شناسایی شد. در نتیجه، این فناوری در شرایط فعلی ایران بهعنوان یک جایگزین فراگیر رقابتپذیر نیست، اما میتواند با سیاستگذاری هوشمند و تمرکز بر کاربردهای مکمل و خاص (مانند ناوگان حمل و نقل عمومی ثابت یا ماشینهای کشاورزی در مناطق دور افتاده)، سهمی در تنوعبخشی به سبد انرژی و کاهش انتشار خالص کربن کشور ایفا کند.https://ijbse.ut.ac.ir/article_107434_2ead17c4dace98fec7a6e373429d5d66.pdfدانشگاه تهرانمهندسی بیوسیستم ایران2008-480357220260622Determining of the Most Suitable Method of Planting Triticale as a Second Crop in the Paddy Fields of Guilan Province Using the Analytic Hierarchy Processتعیین مناسبترین روش کاشت تریتیکاله به عنوان کشت دوم در اراضی شالیزاری استان گیلان با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی638010748210.22059/ijbse.2026.408827.665633FAروح الهیوسفیاستادیار پژوهشی، موسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران.افسانهبرنجکار گواربیدانش آموخته دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، علوم تحقیقات تهران، ایران.فاطمهعلیپور مبارکیموسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران.0000-0003-4520-8502Journal Article20251226Guilan province, with its extensive paddy fields, has significant potential for developing second cropping and increasing land productivity. Triticale, as a forage crop with high tolerance to cold, drought, salinity, and poor or low fertility soils, is a suitable option for autumn planting after rice harvest; however, the lack of efficient technical methods for its cultivation in paddy fields remains a major challenge.This study evaluated five triticale planting methods based on nine technical, operational, and economic criteria, including appropriate sowing depth, uniformity of seed distribution, water and drainage management, applicability across different field plots, ergonomics and ease of operation, effective field capacity, labor requirements, energy consumption, and operational costs.The criteria were weighted and the planting methods prioritized using the Analytic Hierarchy Process (AHP) in EXPERT CHOICE 11 software, and data were collected from 30 experts and progressive farmers. The results showed that water and drainage management, with a weight of 0.241, was the most important criterion. Among the triticale planting methods (options), broadcasting seeds using a centrifugal fertilizer spreader plus a furrower received the highest final weight of 0.337 and was identified as the most suitable planting method. Seed broadcasting with a fertilizer spreader plus a disc ranked second, while fully manual methods, especially hand sowing, with a weight of 0.083—had the lowest priority. The inconsistency ratio was below 0.1, indicating the reliability of the results. The findings of this study can support farmers in making informed decisions regarding the adoption and expansion of triticale cultivation after rice.استان گیلان با برخورداری از اراضی گسترده شالیزاری، ظرفیت قابل توجهی برای توسعه کشت دوم و افزایش بهرهوری زمین دارد. تریتیکاله بهعنوان گیاهی علوفهای با تحمل بالا به سرما، خشکی، شوری و خاکهای فقیر و کم بازده، گزینه مناسبی برای کشت پاییزه پس از برداشت برنج است، اما نبود روشهای فنی کارآمد برای کاشت آن در شالیزارها از چالشهای اصلی محسوب میشود. این پژوهش پنج روش کاشت تریتیکاله را بر اساس نه معیار فنی، عملیاتی و اقتصادی شامل عمق مناسب کاشت، یکنواختی پخش بذر، مدیریت آب و زهکشی، قابلیت کاربری در انواع قطعات، عوامل انسانی و سهولت انجام کار، ظرفیت مزرعهای مؤثر، تعداد نیروی کار، مصرف انرژی و هزینههای عملیاتی مورد ارزیابی قرار داده است. وزندهی معیارها و اولویتبندی روشها با تحلیل سلسلهمراتبی و نرم افزار EXPERT CHOICE11 انجام شد و دادهها از ۳۰ متخصص و کشاورز پیشرو جمعآوری گردید. نتایج نشان داد که معیار مدیریت آب و زهکشی با وزن 241/0 دارای بیشترین ارجحیت در بین معیارها است. در بین روشهای کاشت تریتیکاله (گزینهها)، بذرپاشی با کودپاش سانتریفیوژ + فاروئر با وزن نهایی 337/0 از حداکثر امتیاز برخوردار شد و بهعنوان مناسبترین روش کاشت معرفی گردید. بذرپاشی با کودپاش + دیسک در رتبه دوم قرار گرفت و روشهای کاملاً دستی، بهویژه بذرکاری با دست با وزن 083/0 کمترین اولویت را دارا شدند. نرخ ناسازگاری در روش به کار رفته کمتر از 1/0 بود که نشاندهنده اعتبار نتایج است. از یافتههای این تحقیق میتواند برای تصمیمگیری کشاورزان در توسعه کشت تریتیکاله بعد از برنج استفاده کرد. https://ijbse.ut.ac.ir/article_107482_e0b302cf7a484ed375ede81dc1a1b6e2.pdfدانشگاه تهرانمهندسی بیوسیستم ایران2008-480357220260622Acoustic Analysis and Investigation of the Effect of Diesel-Bioethanol Fuel Blends on the 1/3 Octave Band Noise Level of a Four-Stroke Diesel Engineتحلیل آکوستیکی و بررسی تأثیر مخلوط سوخت دیزل-بیواتانول بر سطح سر و صدای اکتاو باند 3/1 در یک موتور دیزل چهارزمانه819910748310.22059/ijbse.2026.403326.665621FAعباستقی پوردانشگاه آزاد اسلامی واحد دزفول-مدیرگروه مکانیکبابکبهشتیگروه علوم و مهندسی کشاورزی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.براتقبادیانگروه مهندسی مکانیک ماشین های کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایرانمرتضیالماسیگروه علوم و مهندسی کشاورزی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.سیدرضاحسن بیگیگروه مهندسی فنی کشاورزی، دانشکده ابوریحان، دانشگاه تهران، تهران، ایران.Journal Article20251003The noise generated by diesel engines is one of the most important harmful physical factors, causing numerous problems for both the driver and the work environment. This study investigates the effects of diesel-bioethanol fuel blends and engine speed on the sound pressure level(SPL) of a engine at the bystander position. The tests were conducted in a controlled environment in accordance with international standards. Acoustic signals were acquired using a sound level meter and analyzed within the 20 to 20,000 Hz frequency range using 1/3 octave bands. The results indicated, the dominant acoustic peak occurred in the 80 Hz center band, which corresponds to the engine's combustion frequency (85 Hz at 1700 RPM). The influence of speed on the SPL was significantly more substantial than that of fuel composition. An increase in speed resulted in a 2 to 10 dB rise across most frequencies, whereas altering the fuel blend, had a comparatively minor effect (less than 5 dB). The observed frequency variations were primarily attributed to the combustion process, valve operation, and mechanical impacts of engine components. Although the addition of bioethanol had a negligible effect on the overall noise level, detailed frequency analysis revealed alterations in the engine's acoustic profile. The analysis of variance of the overall sound level with A-weighting, showed that the main effects of fuel blend and speed, and the interaction effect of the variables speed × different fuel blends on that are significant at the 1% level, and the engine speed variable had the greatest effect.
صدای ناشی از موتورهای دیزل یکی از مهمترین عوامل فیزیکی زیان آور است و مشکلات زیادی را برای راننده و محیط کار ایجاد مینماید. این پژوهش به تحلیل تأثیر مخلوط سوخت دیزل-بیواتانول و سرعت دورانی بر تراز فشار صوتی موتور دیزل شش سیلندر در موقعیت اطرافیان میپردازد. آزمایشها مطابق استانداردهای بینالمللی در محیطی کنترلشده انجام شد. سیگنالهای صوتی با استفاده از صداسنج ثبت و در محدوده ۲۰ تا Hz ۲۰۰۰۰ در قالب اکتاو باندهای 3/1 تحلیل شد. نتایج نشان داد، قله غالب صوتی در باند مرکز Hz ۸۰ منطبق بر بسامد احتراق موتور (Hz ۸۵ در rpm ۱۷۰۰) است. تأثیر سرعت دورانی موتور بر تراز فشار صوتی بهمراتب قویتر از اثر ترکیب سوخت بود؛ بهطوری که افزایش سرعت، موجب افزایش ۲ تا ۱۰ دسیبلی در اغلب بسامدها شد، درحالیکه تغییر ترکیب سوخت (افزودن بیواتانول) تأثیر کمتری (کمتر از ۵ دسیبل) داشت. تغییرات بسامدی عمدتاً ناشی از پدیده احتراق، عملکرد سوپاپها و برخورد قطعات مکانیکی بود. اگرچه افزودن بیواتانول تأثیر کمی بر سطح کلی صدا دارد، اما تحلیل بسامدی دقیق، تغییرات در پروفیل آکوستیک موتور را نشان میدهد. نتایج تجزیهی واریانس تراز صدای کلی با مقیاس وزنی A در موقعیت اطرافیان نیز نشان داد اثرات اصلی ترکیب سوخت و سرعت موتور و اثر متقابل متغیرهای سرعت موتور × ترکیبهای مختلف سوخت بر تراز صدای کلی با مقیاس وزنی A در موقعیت اطرافیان در سطح 1 درصد معنیدار است و متغیر سرعت موتور بیشترین اثر را بر آن داشته است.https://ijbse.ut.ac.ir/article_107483_f59470eabcc497f3082b0b41fc9a8629.pdfدانشگاه تهرانمهندسی بیوسیستم ایران2008-480357220260622Effect of Flat Fans Spray Angle Relative to the Vertical Direction on the Ground in Standard, Anti-Drift and Air-Induction Dual Flat Fan Nozzles on Imazethapyr Efficacy on Velvetleaf (Abutilon Theophrasti)تأثیر زاویه پاشش بادبزنها نسبت به راستای قائم بر زمین در نازلهای دو بادبزنه استاندارد، ضد بادبردگی و القاءکننده هوا بر کارایی علفکش ایمازاتاپیر علیه علفهرز گاوپنبه (Abutilon theophrasti)10111810748410.22059/ijbse.2026.412418.665644FAسمیراکرمیگروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایراناکبرعلی وردیگروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایرانJournal Article20260408Role of the angle between flat fans in dual flat fan nozzles on herbicide efficacy has not been studied. In a pot experiment, six doses of imazethapyr were sprayed with three types of flat fan nozzles, including standard, anti-drift, and air-induction, with 11 injection geometries, including 1 single flat fan nozzle and 10 dual flat fan nozzles, on velvetleaf to estimate the dose needed for 50% control (ED<sub>50</sub>). Spray coverage on water-sensitive papers installed at three different positions, and also, chlorophyll fluorescence was measured. In one position of water-sensitive papers, spray coverage with single flat fan nozzles was standard > anti-drift > air-induction, indicating a more spray coverage with small droplets, leading to a further decrease in the area between the Kautsky curve and the maximum chlorophyll fluorescence. The ED<sub>50</sub> values for single flat fan nozzles were as standard < air-induction > anti-drift, with 14.46, 15.03 and 19.84 g/ha, respectively. The number of flat fans affected imazethapyr efficacy. The angle of the fans relative to the ground in dual flat fan nozzles was also determined as a determining factor on imazethapyr efficacy. Based on the results, it is recommended that anti-drift dual flat fan nozzles produceing coarse droplets (350-450 microns) with a angle between flat fans of 100° (a flat fan with 70° forward and another with 30° backward) and air-induction produceing extermly coarse droplets (450-550 microns) and 40° (a flat fan with 30° forward and another with 10° backward) are used to apply imazethapyr on velvetleaf. نقش زاویه بین بادبزنها در نازلهای دو بادبزنه بر کارایی علفکشها به دلیل پوشش پاشش مناسب تاکنون بررسی نشده است. در آزمایش گلدانی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی، شش مقدار از ایمازاتاپیر با سه نوع نازل استاندارد، ضد بادبردگی و القاءکننده هوا با 11 جهت پاشش بادبزن (1 نازل تک بادبزنه و 10 نازل دو بادبزنه) بر روی گاوپنبه پاشیده شد تا مقدار علفکش لازم برای کنترل 50 درصدی (ED<sub>50</sub>) برآورد شود. پوشش پاشش روی کاغذهای حساس به رطوبت در سه موقعیت مختلف و نیز فلورسانس کلروفیل برگ اندازهگیری شد. در یک موقعیت از کاغذهای حساس به رطوبت، پوشش پاشش با نازلهای تک بادبزنه به صورت استاندارد> ضد بادبردگی> القاءکننده هوا بود. این نشاندهنده پوشش بیشتر توسط قطرات کوچکتر بود که باعث کاهش بیشتر در سطح بین منحنی کاتسکی و حداکثر فلورسانس کلروفیل شد. مقادیر ED<sub>50</sub> با نازلهای تک بادبزنه به صورت استاندارد< القاءکننده هوا< ضد بادبردگی به ترتیب با 46/14، 03/15 و 84/19 گرم ایمازاتاپیر در هکتار بدست آمد. تعداد بادبزن بر کارایی ایمازاتاپیر تأثیر گذاشت. زاویه پاشش بادبزنها نسبت به راستای قائم بر زمین در نازلهای دو بادبزنه نیز عامل تعیینکنندهای بر کارایی ایمازاتاپیر بود. براساس نتایج، کاربرد ایمازاتاپیر با نازلهای دو بادبزنه ضد بادبردگی دارای زوایای بین بادبزن 100 (یک بادبزن 70 درجه به جلو و دیگری 30 درجه به عقب) با قطرات درشت (450-350 میکرونی) و القاءکننده هوا دارای زوایای بین بادبزن 40 (یک بادبزن 30 درجه به جلو و دیگری 10 درجه به عقب) با قطرات خیلی درشت (550-450 میکرونی) توصیه میگردد. https://ijbse.ut.ac.ir/article_107484_25ede829ca804690c8aa709181388ca4.pdf